kapelletjes

foto: Ruben Oreel

"Calvijn in een kapel verrast"

Provinciale Zeeuwse Courant

 

Ali Pankow, dinsdag 05 mei 2009

 

 

MIDDELBURG - 'Calvijnkapel' staat er op het grote banier aan de gevel van de wandelkerk onder de Lange Jan in Middelburg.

 

 

Calvijnkapel? Een woord om op te kauwen. En als dan ook nog blijkt dat in de betreffende ruimte van deze van oorsprong gotische kerk een 'psalmenkaraoke' is ingericht, borrelen tal van vragen op.

 

 

Eerst de ervaring, voorafgaand aan de toelichting. Het karaokemeubel bestaat uit een sobere knielbank. Daarboven een beeldscherm met daarop een filmpje van een brandende kaars. Als bezoeker kun je er desgewenst knielen, een psalm kiezen en vervolgens meezingen. Om je heen klinkt orgelmuziek, vóór je verschijnt de tekst van de psalm op het scherm. Je hebt de keus uit zeven psalmen. Ze gaan over klagen en loven en alles wat daar tussen zit. Veel stromingen lopen hier verrassend dooreen: Strengheid van de protestantse Calvijn en uitbundigheid van het katholisisme, religie en kunst, volksvermaak en plechtig gezang .

 

 

"Het komt voort uit het feit dat ik altijd al gefascineerd ben door kapelletjes, terwijl ik van protestantse huize kom en protestantse theologie heb gestudeerd", zegt Dieuwke Parlevliet uit Zierikzee. Zij is de bedenkster van een psalmenkaraoke in een Calvijnkapel. Naast theologie heeft ook kunst in brede zin van het woord haar warme belangstelling. Zij schrijft zelf gedichten, ontwerpt installaties en volgt de Schrijversacademie in Antwerpen, waar ze ook over een eigen werkruimte beschikt. "Wellicht ben ik meer als kunstenaar altijd met die kapelletjes bezig dan uit religieus oogpunt", zegt Dieuwke. Het idee voor deze installatie is ontsproten uit het uitzicht vanuit haar werkkamer in Antwerpen op een oud schuurtje in de tuin. "Daar zou ik zelf wel eens een mooi kapelletje willen inrichten", dacht ze. Dat gebeurde niet want de dominee van wie het is, wilde er liever gewoon zijn fiets in laten staan. Maar het idee liet haar niet meer los en kreeg bij het besef van het Calvijnjaar vaste vorm.

 

 

Zij wilde van Calvijn, de man die in opstand kwam tegen het katholisisme, geen heilige maken. "Dan zou ik hem postuum beledigen. Dat zou ik niet willen, daarvoor komt hij mij veel te oprecht over", zegt Dieuwke. Maar zij deelt zeker niet zijn strenge levensvoorschriften. "Aan Calvijn hebben we wel te danken dat we psalmen in de kerkdiensten zingen. Die psalmen zijn oud en moeilijk. Dat past niet zo in onze tijd. Maar het zijn óók de gedichten die alle eeuwen hebben doorstaan en die vaak intense gebeurtenissen in een mensenleven markeren."

 

 

Dit soort overwegingen bracht haar op het idee van een psalmenkaraoke, een toegankelijke manier om passanten de kracht van deze muzikale gedichten te laten ervaren zonder de doem te voelen van een strenge calvinistische opvoeding, zoals velen met zich meedragen. Dieuwke moest veel moeite doen om fondsen te werven voor de uitvoering van haar ontwerp, investeerde er zelf behoorlijk wat in en roemt de professionele medewerking van enkele deskundigen, onder wie organiste Margreeth de Jong en geluidstechnicus Henk Tjoonk. Voor haar zelf komen haar twee passies als theologe en kunstenaar tot uiting binnen de Calvijnkapel, die na Middelburg wordt ingericht in de Sint Janskerk in Gouda, de Boven- of St. Nicolaaskerk in Kampen, de Dom in Utrecht en waarschijnlijk in augustus in de Jacobuskerk in Renesse.