Het boek UITKOMST is een bundeling preken van K.H.Miskotte die oorspronkelijk verscheen in 1932, vervolgens in een herziene versie na de oorlog in 1948. Onlangs herdrukt in deel 13 van het Verzameld Werk.
Uit de inleiding bij deze heruitgave:
(.........)
De bundel bevat zeven preken die elk een titel hebben gekregen. Er is sprake van een preektekst, een enkel bijbelvers dat de leidraad wordt voor de preek. Zo heet het laatste hoofdstuk ‘de uitkomst’, de tekst komt uit Paulus’ brief aan de Hebreeen (8:13) ‘Als Hij zegt een nieuw verbond, zoo heeft Hij het eerste oud gemaakt; wat nu oud gemaakt is en verouderd, is nabij de verdwijning.’ Wat betekent het ‘nieuwe verbond’? Wat is nieuw? Echt nieuw? Wie is God? Wat is een verbond? Allemaal vragen die in de preek gesteld worden en waarvan de radicaliteit van de antwoorden (de hoogste intentie….) nog steeds verrast. Wie zich niet door de massieve taal en de gedateerde referenties laat weerhouden, vindt hier hoogst actuele en moderne verkondiging. De uitkomst is dat dit verbond – Goddank – van één kant komt, ‘Wie weet van de vergeving der zonden (, …. ) van dat nieuwe verbond (….) die is werkelijk ingewijd in een nieuwe kinderlijkheid, in het derde land; dat ligt achter de primitieve natuurlijkheid en achter de tweedracht van alle verbonden,…..’ De uitkomst is dat door dit nieuwe verbond de wanhoop geen houdbare grond meer heeft, dat wij kunnen lachen -‘niet onze rijkdom doet ons lachen, maar onze lach is onze rijkdom.’-, lachen als kinderen, geloven als helden en dromen als dichters.
Dan verschijnt er in 1948, een hele wereldoorlog later, een tweede, gewijzigde druk. De ondertitel is dan verandert in: ‘Toespraken voor jongeren van elken leeftijd.’ Het inzicht uit ’32 dat het principieel onmogelijk is om specifieke jeugdpreken te houden werkte door.
In het woord vooraf legt Miskotte dit uit: ‘…. Wat is jong, wie is een ‘jongere’? Velen forceren zich jong te zijn; daarom gaat het respect voor de rijpere leeftijd verloren in de neergang van onze cultuur, die voor onze ogen zich voltrekt in de paradoxie van een hopeloze opeenhoping van energieen. En velen voelen zich oud en doen niet meer mee. Want hun toekomst en de toekomst der wereld schijnen definitief uiteen te gaan. Maar het is niet uitgesloten, dat dat gevoel van ouder-zijn een reflex is van een jong, een eeuwig verlangen, dat moe-gemaakt werd door de steriel-pueriele kringloop van een wereld, die rakelings aan Gods Woord, of ze zeult dan wel voorbij rent, voorbij leeft. Met het oog op hen dragen wij deze oude toespraken op aan de jongeren van elke leeftijd.’
Zierikzee, juni 2007 Dieuwke Parlevliet