Zeer kleine liefde
Kent u een pedofiel? Ik heb in de jaren tachtig eens een college meegemaakt waar een aantal pedofielen kwam vertellen over hun geaardheid (je was zo, je kon daar niet veel aan doen). Ze overtuigden mij van hun goede bedoelingen. Het leek me vooral een kruis om te dragen als je pedofiel was. Dat was verwarrend want ook toen kon ik mij al levendig voorstellen dat ik niet zou willen dat ze aan mijn kinderen zouden komen. Dat is gebleven. Ik vind seks met kinderen niet kunnen. Het is niet goed voor kinderen en omdat ze kinderen zijn zullen wij ze als volwassenen moeten beschermen. Handen thuis. Dat is iets anders dan het organiseren van een heksenjacht. In een interview (NRC bijlage afgelopen weekend) is Ted van Lieshout dat met mij eens: ‘Het hindert mij dat er geen begrip is voor pedofielen. Als je kanker krijgt leeft iedereen met je mee, maar als je pedofiel bent, dan moet je aan je ballen worden opgehangen.’ Hij heeft er een boek over geschreven. Zeer kleine liefde. Het is gebaseerd op zijn eigen ervaringen als 12 jarige jongen. Hij is loyaal aan de oudere man die verliefd op hem was (hij vertelt bijv. niet wie de man was) en zegt erover: ‘Het had nooit mogen gebeuren. Het is schadelijk voor het aangaan van relaties op latere leeftijd. Het probleem is dat het in zekere zin zo volmaakt was, dat je in je latere jaren blijft zoeken naar iemand die zo toegewijd is. En dat bestaat niet. Het is me ook nooit meer gelukt om iemand te vinden die twee keer zo groot is als ik.’ Die laatste zin verraadt de dichter in hem. Dat beeld. Van Lieshout heeft met gedichten en brieven beeldend en genuanceerd geschreven over pedofilie.
Je kunt je verliezen in de nuance. Natuurlijk. We zijn nu verder dan in de jaren tachtig. Maar de nuance bepaalt ook de mate van cultuur. De dreiging van een eenduidig oordeel over het anders-zijn van de naaste hangt weer volop in de lucht. Vies, slecht, weg. Wat kosten ze ons wel niet? ‘Ze’ tegenover ‘wij’. ‘Ze’ moeten dan natuurlijk hangen. Aan hun ballen.
Gelukkig is er een kinderboekenweek. Gelukkig is er een Theo Thijssenprijs. De belangrijkste prijs voor kinder- en jeugdliteratuur. Dit jaar kreeg Ted van Lieshout hem. Ik vind dat hij de prachtigste boeken heeft gemaakt; hij schrijft hele goede gedichten, illustreert fantastisch. Een dubbel en dwars verdiende prijs voor dit dubbel- dubbel talent. Hij is niet bang, althans hij durft. Hij durfde een genuanceerd boek te schrijven over pedofilie. Opdat wij de nuance niet verliezen en geen mens vanwege zijn geaardheid veroordelen.
Zeer kleine liefde van Ted van Lieshout, oorspronkelijk uit 1999 (Deutscher Jugendliteraturpreis, Nienke van Hichtumprijs) is opgenomen in de verzameling van bijna al zijn gedichten: Hou van mij. Net uitgekomen bij Leopold!
Samen met Sieb Posthuma maakte hij het boekje voor de kinderboekenweek: Koekjes.