mosselzaadinvanginstallaties
Het begon op een feestelijke dag. De boeien in de Oosterschelde kwamen mij opeens wat saai over. Er zijn kleine uitzonderingen; de spichtige coonachtigen buigen wel erg mooi met stroom en wind mee. Het was zo maar een vluchtige feestgedachte. Stel dat er vandaag eens allemaal taartjes zouden drijven in plaats van boeien.
Toevallig bleek me dat het in zekere zin een actuele kwestie was hoe die boeien er uit zien. De mosselkwekers zagen en zien zich gedwongen de manier hoe ze mosselzaad kweken te veranderen. Ze deden dat op de bodem van de zee en ze moeten dat nu meer en meer aan touwen doen. Die touwen hangen aan boeien. Degenen die deze zomer aan de oevers van de Oosterschelde kwamen, kan het niet zijn ontgaan. Voor het eerst waren er MZI’s op kweekpercelen uitgehangen, dicht bij de oever. Eerder al zagen we de blauwe boeien bij Bruinisse en in het haventje op de Grevelingendam. Werd dat geen rommeltje?
Al die boeien in het water?
Het taartjesvisioen werd de aanleiding om een bijeenkomst te organiseren waar nagedacht werd over hoe de zee er uit zou gaan zien als je daar op grote schaal mosselzaad zou gaan kweken. Het werd een Ontwikkelatelier over de landschappelijke inpassing van MZI’s. (dat zijn de mosselzaadinvanginstallaties, de nieuwe methode van kweek in de waterkolom in plaats van op de bodem). Het bijzondere aan deze bijeenkomst was dat er naast de mosselkwekers, natuurbeschermers en beleidsmakers ook kunstenaars en landschapsarchitekten werden uitgenodigd. Dat nu gaf een verfrissende kijk. De verwachtingen en de vooroordelen werden eens even opgeschud. Beschermen van ruimtelijkheid, de rust van ritmes, combinaties van verschillende functies, het zijn enkele woorden uit het verslag.
In de voordelta werd als mogelijke combinatie van functies gezien MZI’s als afgrenzing van natuurgebieden. Een brede strook van boeien waar mosselzaad aan gekweekt wordt en daarachter het gebied waar de mensen niet welkom zijn.
Deze voordelta staat nu in Schouwen Duiveland hoog op de agenda. Er wordt al enkele jaren geëxperimenteerd ter hoogte van de Schaar van Renesse en dat gaat goed. In het nieuwe beleidsplan heeft men z’n oog op deze locatie laten vallen en is uitbreiding gepland. De recreatieondernemers zijn daar kritisch over want wat vinden de toeristen? Die vinden het lelijk denken de recreatieondernemers. De natuurbeschermers zijn gespitst op de grenzen van hun territorium. Zij staan niet te springen als er van MZI’s sprake is. En de mosselkwekers zijn nog niet helemaal gewend aan al deze nieuwe bemoeienissen van jan en alleman. Maar iedereen lijkt te denken dat MZI’s niet mooi kunnen zijn. Dat is niet waar. Ik denk dat je geen taartjes moet neerleggen. Dat zou enkel op een feestelijke dag leuk zijn. Maar in het atelier is mij gebleken dat het rommelige geheel vooral een kwestie is van welke zichtlijn je hebt. Onder een bepaalde hoek is het heel ritmisch, rustgevend. Het stoorde niemand als men wist welke functie het had (goed en gezond voedsel voor de mensen kweken). De vormen van bepaalde boeien en drijflijnen werden zelfs als prachtig ervaren. Vogels zochten een plek op drijvers van MZI’s. Mooi hoor.