columns wereldregio

STOP! STIL DE TIJD

De bezemwagen van de Vierdaagse wordt in het feestgedruis van Nijmegen door mensen tegengehouden. Geknield, de armen ten hemel, of liggend op het asfalt, wordt de bezemwagen gemaand de laatste strompelende deelnemers de kans te geven toch nog de finish te bereiken. Stop! Geef de mensen die vier dagen lang volgehouden hebben nu nog dat ene kwartier om de finish te bereiken. Hou ze niet tegen. Stop de bezemwagen. Die laatste mensen zijn net zo ontroerend als de hinkelende dieren die, achteraan een kudde schapen, proberen om ook mee te komen. Maar de heldhaftigen, de belhamels, die de bezemwagen tegen proberen te houden, ontroeren mij (naast dat ik me ook amuseer) nog veel meer. Stop! Stil de tijd, want dat geeft ruimte en hoop.

Vakantie is ook zoiets. Stop! Stil de tijd - om op te ademen. Wij zijn opgejaagde consumenten geworden. Onze aandacht en oplettendheid is kwijtgeraakt aan snelheid en gejaagdheid. Ik denk zelfs dat we doorhollen om alles maar te kúnnen vergeten. In die zin is vakante zelfs gevaarlijk, wat, en wie waren we vergeten?

Ik raad u een bezoek aan het Schouwen-Duivelandse kapelletje aan de Ring in Burgh aan. Links van de bakker, naast het huis op nummer 29 (nota ondertussen bene de raamkozijntentoonstellingen), is een gangpad dat leidt naar de kapel. De deur is altijd open en de toegang - via grote flagstones - altijd vrij. Je vindt er een piepklein schuurtje dat aandachtig ingericht is, met aan weerszijden bankjes, wat kaarsen, wat mooie voorwerpen van het strand, bijbels en dichtbundels. Alles ademt; sta eens stil, adem op, denk even na en doe dat in vrijheid. Het is geen rooms-katholiek kapelletje. Er hangt ook geen gewijde sfeer. Je kan eigenlijk helemaal niet zeggen of het nou wel of geen christelijk kapelletje is. De kenners van literatuur zien wel dat hier niet zomaar wat neergelegd is, het betreft moderne, gekwalificeerde gedichten. De kenners van de hedendaagse kerk herkennen een Liedboek en snuiven een moderne liturgische opvatting. Maar voor wie dat allemaal niets zegt is het ook heel leuk om er eens binnen te lopen. Er hangen wat collages, Mariabeeltenissen. Boven het schuurtje is een zoldertje waar je kan slapen als je op pelgrimstocht bent. Jaap van der Oest heeft dit kapelletje ingericht en onderhoudt het. Hij heeft als kunstenaar een weidse blik en denkt en denkt en staat stil bij de dingen. Vaak door dwaze dingen te doen omdat het anders niet lukt om stil te staan, om de tijd stil te zetten, om de concentratie te vinden. Zo maakte hij vorig jaar duizenden, nee, tienduizenden gevouwen bootjes. Driehonderd per dag, ieder bootje twintig handelingen. Zo mooi. Je moet even langs het je ingeprente idee dat alles nuttig en efficiënt moet zijn, even afdwalen naar de monniken van deze wereld en hun monnikenwerk, naar de boeddhistische leermeesters die ook leren over stilte en zijn. Steek een kaarsje aan om te vertragen. Lees eens een gedicht. Dat vereist ook wat tijd. Een klein beetje maar. Maar zonder dat kleine beetje tijd krijgen de woorden geen kans om eens wat te zeggen.

Jaap van der Oest vertelde me dat hij wel merkt dat er mensen komen. Aan de kaarsjes die er branden. Soms ook aan de dingen die er achter gelaten worden. Mooie stenen, veren. Voedsel gebracht door een anonymus, ook wel eens gebeurd. Breng maar wat mee.

Hij ging de afgelopen week de toegangsdeur opnieuw blauw verven. Geknield en de armen ten hemel…